Mehmet Kaplan, 1952 yilinda yayimladigi Siir Tahlilleri kitabi ile metin tahlili alaninda ilk ciddi arastirmayi yapmistir. Fuad Köprülü, Ali Nihad Tarlan ve Ahmet Hamdi Tanpinarin ögrencisi olarak onlarin Türk siirine farkli bakis acilarini birlestiren ve Batili metin tahlili yöntemlerini taniyip, önce Tevfik Fikret adli docentlik tezinde uygulayan Mehmet Kaplan, sonunda yeni Türk siirinin tarihcesini metin tahlilleriyle ortaya koymustur. O günden beri defalarca basilan kitap, alanin örnek eseri olarak genis bir söhret kazanmistir. Eseri ön plana alan bu calismasinda Mehmet Kaplan, siirleri tahlil ederken eserlerin dönemleriyle olan iliskisini de dikkate almistir. Böylece Siir Tahlilleri 1 Tanzimattan Cumhuriyete, Akif Pasanin Adem Kasidesinden baslayip Yahya Kemalin Acik Deniz siirini icine alarak Türk siirinin baslica temsilcilerini, sanatlarini en iyi yansitan siirleriyle islemistir. Eserlerin tarih zemini, sairlerin özellikleri de bu tahlillerde göz önünde tutulmustur. Siir Tahlilleri 1 ve devami olan Siir Tahlilleri 2, Türkiyede lise ve üniversitelerde okutulan edebiyat derslerinde hem bir yöntem hem de aciklayici bir örnek olarak rehberligini sürdürmektedir.
